Cyberbezpieczeństwo

Cyberbezpieczeństwo

Na tej stronie znajdziesz informacje o najczęstszych zagrożeniach w internecie i o tym, jak się przed nimi chronić. Znajdziesz tu również adres, pod którym możesz zgłosić Urzędowi Gminy Bierzwnik cyberzagrożenie, incydent lub podatność.

Informacje publikujemy na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.

Jak zgłosić cyberzagrożenie, incydent lub podatność

Zgłoszenie możesz wysłać, jeżeli zauważysz na przykład:

• wiadomość e-mail lub SMS, która podszywa się pod Urząd Gminy Bierzwnik,
• stronę internetową, która udaje stronę Urzędu lub jego usług elektronicznych,
• błąd lub lukę w zabezpieczeniach strony albo usługi elektronicznej Urzędu,
• niedostępność lub nieprawidłowe działanie usług elektronicznych Urzędu,
• podejrzenie, że Twoje dane przetwarzane przez Urząd zostały ujawnione osobom nieuprawnionym.

Co warto podać w zgłoszeniu

• datę i godzinę zdarzenia,
• krótki opis tego, co się stało lub co zauważyłeś,
• adres strony internetowej, numer telefonu albo adres e-mail nadawcy – jeżeli je znasz,
• zrzut ekranu lub treść podejrzanej wiadomości w oryginalnej postaci,
• dane kontaktowe do siebie – jeżeli chcesz otrzymać odpowiedź.

Zgłoszenie możesz wysłać także anonimowo – brak danych kontaktowych nie wstrzymuje jego rozpatrzenia. Jeżeli podasz dane kontaktowe, potwierdzimy przyjęcie zgłoszenia w ciągu 2 dni roboczych.

Jeżeli doszło do przestępstwa – na przykład utraty pieniędzy – zgłoś to również Policji, dzwoniąc pod numer 112 lub zgłaszając sprawę w najbliższej jednostce Policji.

Najczęstsze zagrożenia i jak się przed nimi chronić

Phishing i smishing – fałszywe wiadomości

Oszuści wysyłają e-maile i SMS-y, które wyglądają jak wiadomości od urzędu, banku, kuriera lub dostawcy prądu. Najczęściej informują o rzekomej niedopłacie, zaległym podatku, dopłacie do przesyłki albo konieczności potwierdzenia danych. Wiadomość zawiera link do fałszywej strony, która wyłudza dane logowania lub dane karty płatniczej.

• Nie klikaj w linki z wiadomości, których się nie spodziewasz.
• Sprawdź adres strony, zanim wpiszesz jakiekolwiek dane – oszuści używają adresów podobnych do prawdziwych, różniących się jedną literą.
• Zwróć uwagę na presję czasu i groźby – to typowa metoda nacisku.
• Gdy masz wątpliwości, zadzwoń do instytucji, która rzekomo wysłała wiadomość, korzystając z numeru znanego Ci wcześniej, a nie z numeru podanego w wiadomości.

Podszywanie się pod Urząd

Nazwa nadawcy w SMS-ie i adres e-mail mogą zostać sfałszowane. Poniżej opisujemy, czego Urząd Gminy Bierzwnik nigdy nie robi – jeżeli otrzymasz taką wiadomość, z dużym prawdopodobieństwem jest to próba oszustwa.

• Nie prosimy o podanie hasła, kodu BLIK ani danych karty płatniczej – ani mailem, ani telefonicznie, ani SMS-em.
• Nie wysyłamy linków do płatności podatków i opłat lokalnych.
• Nie prosimy o zainstalowanie programu umożliwiającego zdalny dostęp do komputera lub telefonu.
• Nie żądamy natychmiastowego działania pod groźbą kary lub zablokowania sprawy.

Złośliwe oprogramowanie i ransomware

Złośliwe oprogramowanie trafia na komputer najczęściej przez załącznik w wiadomości e-mail, przez program pobrany z niepewnego źródła albo przez nieaktualizowany system. Ransomware szyfruje pliki i żąda okupu za ich odzyskanie.

• Aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę i programy – większość ataków wykorzystuje znane, dawno załatane błędy.
• Korzystaj z programu antywirusowego.
• Nie otwieraj załączników od nieznanych nadawców, zwłaszcza plików uruchamialnych i dokumentów z prośbą o włączenie makr.
• Rób kopie zapasowe ważnych plików i przechowuj je poza komputerem – na dysku zewnętrznym odłączanym po wykonaniu kopii.

Hasła i logowanie

• Używaj długich haseł – najlepiej fraz złożonych z kilku wyrazów, liczących co najmniej 12 znaków.
• Nie używaj tego samego hasła w kilku serwisach. Wyciek z jednego serwisu otwiera wtedy dostęp do pozostałych.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie tam, gdzie jest dostępne – w poczcie, bankowości i mediach społecznościowych.
• Nie podawaj nikomu kodów jednorazowych z SMS-a ani z aplikacji. Żadna instytucja nie ma prawa o nie prosić.

Sieci Wi-Fi i urządzenia mobilne

• Nie loguj się do bankowości ani do usług urzędowych przez otwarte sieci Wi-Fi w kawiarniach, hotelach czy na dworcach.
• Zabezpiecz telefon kodem PIN, odciskiem palca lub rozpoznawaniem twarzy.
• Instaluj aplikacje wyłącznie z oficjalnych sklepów.
• Aktualizuj system telefonu – to jedno z najskuteczniejszych zabezpieczeń.

Bezpieczne korzystanie z usług elektronicznych Urzędu

• Sprawy elektroniczne załatwiaj przez oficjalne kanały: ePUAP, e-Doręczenia oraz serwisy Urzędu dostępne pod adresami w domenie bierzwnik.pl.
• Zanim się zalogujesz, sprawdź, czy adres strony zaczyna się od https:// i czy domena jest poprawna.
• Chroń swój profil zaufany tak samo jak dostęp do banku – nie udostępniaj go nikomu.
• Po zakończeniu pracy wyloguj się, zwłaszcza na komputerze używanym przez inne osoby.

Gdzie jeszcze możesz zgłosić zagrożenie

Zespół CERT Polska (CSIRT NASK) przyjmuje zgłoszenia od wszystkich użytkowników internetu w Polsce i prowadzi listę ostrzeżeń o niebezpiecznych stronach.

Jeżeli uważasz, że doszło do naruszenia ochrony Twoich danych osobowych, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych – uodo.gov.pl.

W sprawach dotyczących ochrony danych osobowych w Urzędzie Gminy Bierzwnik możesz kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych: iod@bierzwnik.pl.